Series về “Mảnh ghép hoàn thiện Giao thức của Chúa” – Chainlink (phần 2 – Chainlink khởi nguyên)

 

Tiếp nối phần 1, chúng ta sẽ tìm hiểu mảnh ghép thứ ba của Giao thức của Chúa ha.

ORACLE – THẾ GIỚI BÊN NGOÀI – INTERNET PHI TẬP TRUNG

Mảnh ghép cuối cùng của God protocol là để các hợp đồng thông minh nhận thức được các sự kiện và tương tác với các hệ thống thông tin tồn tại bên ngoài blockchain gốc mà chúng đang chạy trên đó. Kết nối bên ngoài đòi hỏi hai chức năng: 1) tiêu thụ dữ liệu có nguồn gốc bên ngoài blockchain và 2) chuyển các lệnh hướng dẫn trên blockchain đến các hệ thống bên ngoài để chúng thực hiện (ví dụ: thực hiện thanh toán trên PayPal).

Chainlink kết nối thế giới hiện tại với thế giới mới; (nguồn).

Blockchain vốn dĩ là các hệ thống khép kín và có tính cứng nhắc, có nghĩa là chúng không có khả năng tích hợp để nói chuyện và trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống bên ngoài (vì làm như vậy có thể phá vỡ sự đồng thuận của mạng lưới). Mặc dù điều này giúp đảm bảo các thuộc tính bảo mật và độ tin cậy mà blockchain luôn hướng tới, nhưng cũng đồng thời hạn chế nghiêm trọng các loại dữ liệu mà blockchain có thể xử lý, cũng như là sử dụng kết nối, ứng dụng ở thế giới bên ngoài.

Hầu hết các bộ dữ liệu có giá trị như giá tài sản tài chính, điều kiện thời tiết, điểm số thể thao và cảm biến IoT, cũng như các phương thức thanh toán tiền được ưa chuộng hiện nay như thẻ tín dụng và Momo, đều tồn tại bên ngoài hệ thống mạng lưới blockchain (off-chain). Với tầm quan trọng của những tài nguyên này đối với thị trường tài chính trong thế giới thực, blockchain đang cần một cầu nối an toàn với thế giới bên ngoài để mang chúng vào ứng dụng trong hợp đồng thông minh.

Để cung cấp kết nối hợp đồng thông minh với thế giới bên ngoài yêu cầu một phần cơ sở hạ tầng bổ sung được gọi là Oracle. Oracle là một thực thể bên ngoài hoạt động thay cho một hợp đồng thông minh, đưa ra những chuỗi dữ liệu thông tin một cách khách quan và chính xác nhất vào blockchain, để từ đó sự giao thoa giữa thế giới thực và blockchain trở nên liền mạch hơn.
Tương tự như các blockchain, cơ chế oracle không thể được vận hành bởi một cá nhân hoặc tổ chức duy nhất, vì điều đó sẽ cung cấp quyền kiểm soát tập trung oracle đối với các dữ liệu đầu vào mà hợp đồng sử dụng, do đó kiểm soát các kết quả đầu ra mà nó tạo ra. Ngay cả khi blockchain có tính bảo mật cao và logic, hợp đồng thông minh được viết hoàn hảo, oracle vẫn sẽ mang đến những rủi ro nhất định đối với toàn bộ dữ liệu xác nhận của hợp đồng thông minh nếu nó không được xây dựng theo cùng tiêu chuẩn bảo mật và độ tin cậy như mạng blockchain cơ bản, thường được gọi như Oracle problem. Vậy làm sao để có thể giải quyết được oracle problem, làm sao lại có một mạng lưới blockchain gồm hàng nghìn node khi nó được kích hoạt bởi một đơn vị cá nhân, tổ chức?

Các oracle tập trung là một điểm thất bại duy nhất.

Đây chính là lúc Chainlink phát huy tác dụng, cung cấp các hợp đồng thông minh với một cách an toàn và đáng tin cậy với bất kỳ thứ gì bên ngoài blockchain, cuối cùng cho phép nó vượt qua oracle problem.

CÁCH HOẠT ĐỘNG CỦA CHAINLINK NETWORK

Mặc dù một lượng lớn nguồn lực đã được tập trung cho việc nghiên cứu và phát triển blockchain và hợp đồng thông minh nhưng mạng lưới oracle đóng rất quan trọng, đặc biết trong việc đưa blockchain đạt được sự chấp nhận đồng loạt (mass adoption) của thế giới. Để khắc phục oracle problem, Chainlink đã ra mắt mạng lưới oracle phi tập trung đầu tiên trên thế giới vào năm 2019. Chainlink kể từ đó đã trở thành giải pháp được sử dụng rộng rãi nhất để kết nối các blockchain và các tài nguyên off-chain, và hiện đang đảm bảo hàng tỷ đô la giá trị trên chuỗi cho các ứng dụng blockchain hàng đầu dựa vào các dịch vụ oracle của mình để chuyển tài sản. (gần như tất cả các dự án lớn nhỏ trong thế giới blockchain hiện tại đều muốn sử dụng dịch vụ, hợp tác với Chainlink).

Mặc dù các dự án oracle khác nhau liên tục ra mắt và hướng tới vị trí dẫn đầu, Chainlink vẫn là giải pháp oracle hàng đầu trong ngành, do nền tảng công nghệ vững chắc, khả xâm nhập thị trường, đội ngũ phát triển, tokenomics và thị trường tiềm năng. Ngoài ra, tương tự như Internet, lớp oracle của God Protocols có thể là kẻ chiến thắng so với tất cả các đối thủ, vì mức độ tiêu chuẩn hóa và hiệu ứng mạng (network effect — các node liên kết với nhau một cách đan xen, mở rộng không giới hạn như cách mạng xã hội phát triển, người này liên kết người kia, nghệ sĩ này lan truyền thông tin đến nhóm người kia) là rất quan trọng để hỗ trợ giao tiếp và truyền dữ liệu giữa các hệ thống trên thế giới với nhau.

Một hiệu ứng mạng đang phát triển được mô phỏng; (nguồn).

Như một minh chứng, Chainlink đang là công ty dẫn đầu thị trường oracle và sẵn sàng trở thành một tiêu chuẩn chung được sử dụng để kết nối tất cả các blockchain và hệ thống off-chain thế giới bên ngoài. Để hiểu đầy đủ lý do tại sao, anh em mình sẽ đi sâu phân tích kiến trúc cơ bản của mạng lưới Chainlink ha, cách nó can thiệp vào hệ thống blockchain, mang dữ liệu bên trong và ngoài hệ thống mà vẫn đảm độ bảo mật và tin cậy, các loại chức năng oracle mà nó cung cấp và cách sử dụng tài sản gốc LINK của nó.

Nền tảng hạ tầng cơ bản Chainlink Network

Điều đầu tiên chúng ta cần hiểu là, Chainlink không phải là một mạng lưới nguyên khối độc nhất, mà thay vào đó, là một bộ khung đa dạng mang tính tổng quát, nơi mà bất kì mạng lưới oracle độc ​​lập nào cũng có thể tùy chỉnh, xây dựng và chạy đồng thời mà không cần phụ thuộc vào bất kỳ mạng oracle nào khác. Chainlink cũng là mã nguồn mở và permissionless (cơ chế tham gia không cần cấp phép thường được thấy ở blockchain mở, công cộng), có nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể kiểm tra code của phần mềm do oracles chạy và khởi chạy mạng oracle của riêng họ để đáp ứng nhu cầu tính toán và dữ liệu bên ngoài cụ thể của họ.

Mạng lưới các mạng

Với bản chất đa dạng, mở và permissionless của mạng lưới, người dùng Chainlink có thể quyết định chính xác cách họ muốn mạng oracle của họ được xây dựng như thế nào cực kì linh hoạt, bao gồm khả năng tự quyền quyết định chọn bất kỳ validator nào, nguồn dữ liệu, chiến lược tổng hợp dữ liệu, tần suất cập nhật và nhiều thông số bảo mật khác như số tiền ký quỹ và các hiệu suất trong quá khứ. Do đó, Chainlink được mô tả một cách chính xác nhất là một mạng lưới các mạng, bao gồm nền kinh tế thị trường tự do, nơi mà các node oracle và mạng lưới liên kết linh hoạt với nhau để tối ưu hoá, cũng như đa dạng hoá khả năng cung cấp dịch vụ cho nhiều dự án khác nhau.

Mạng Chainlink bao gồm nhiều nút oracle độc ​​lập và mạng oracle chạy song song mà không phụ thuộc chéo.

Trái ngược với một blockchain dựa trên PoW (Proof of Work), nơi mọi thợ đào đều tham gia xử lý mọi giao dịch gây lãng phí tài nguyên, Chainlink được thiết kế với cơ chế tamper-proof (bằng chứng sự thật) để không phải tất cả oracle đều tham gia vào mọi công việc oracle được yêu cầu bởi một hợp đồng thông minh, mỗi oracle làm công việc riêng của nó một cách chuyên nghiệp. Chúng ta có thể hiểu rằng, sẽ là không thể nào có thể phục vụ tất cả các loại yêu cầu oracle nếu mọi node trong mạng lưới đều được yêu cầu trong mỗi công việc. Bên cạnh lý do lãng phí tài nguyên mạng thì, vì nguồn cấp dữ liệu off-chain thường tốn tiền để truy cập hoặc cần được cấp phép cho người dùng được ủy quyền, nên việc tất cả các node trả tiền cho các nguồn cung cấp dữ liệu theo yêu cầu của tất cả các hợp đồng là không khả thi về mặt kinh tế, thậm chí nhiều node oracle sẽ không được phép truy cập vào hầu hết các loại dữ liệu doanh nghiệp. Thay vào đó, mỗi oracle có thể chuyên cung cấp các dịch vụ oracles nhất định như các loại dữ liệu cụ thể và các dịch vụ off-chain chuyên biệt hoặc chỉ đơn giản là phục vụ một số blockchain nhất định (ví dụ: các nút oracle tư nhân được sử dụng để phục vụ một blockchain tư nhân). Ngoài ra, dựa vào tính linh hoạt của công nghệ node và việc loại bỏ tiêu chuẩn hóa trên tất cả oracle, Chainlink có khả năng hỗ trợ bất kỳ / tất cả các loại yêu cầu dữ liệu, bất kể liệu node hiện tại có tương thích hay không.

Các thuật ngữ khác nhau được sử dụng khi mô tả kiến ​​trúc mạng Chainlink.

Đa dạng các node Chainlink

Mạng lưới Chainlink hiện bao gồm hai loại node oracle, 1) các validator đã được kiểm định độ an toàn với danh tính được xác minh và phê duyệt bởi Chainlink team, mục đích nhằm đảm bảo mạng lưới oracle đầu có độ an toàn và đáng tin cậy cao; 2) các validator chưa được thẩm định là an toàn, được vận hành bởi các cá nhân, tổ chức chưa xác minh từ cộng đồng hoặc các thị trường truyền thống nơi mà không yêu cầu quy trình kiểm duyệt. Dù hiện tại bất kỳ ai cũng có thể khởi chạy một Chainlink node, nhưng hầu hết các Chainlink oracle sơ khởi đang được điều hành bởi các validator đã được thẩm định để đảm bảo độ tin cậy trong giai đoạn đầu của Chainlink Network, đặc biệt là để đảm bảo thời gian hoạt động nhất quán và duy trì khả năng chống Sybil (ngăn chặn một nguồn danh tính duy nhất nguỵ tạo thành nhiều nodes khác nhau).
Theo thời gian, Chainlink Network sẽ bao gồm một loạt các validator khác nhau, bao gồm các oracle đã được thẩm định cho các trường hợp ứng dụng mang lại giá trị cao, các nhà cung cấp dữ liệu chuyên biệt tự chạy thẳng các nodes riêng của họ (hiện ngày càng tăng), và các nodes chưa được thẩm định hướng tới các dịch vụ oracle phụ, yêu cầu các biện pháp kiểm soát chất lượng thấp hơn, áp dụng phi tập trung nhiều hơn và /hoặc sử dụng các tính năng bổ sung để đảm bảo hơn nữa tính bảo mật và độ tin cậy (ví dụ: staking).

Công ty con của Deutsche Telekom, T-System MMS, một nhà vận hành Chainlink node hoạt động trong chuỗi quy trình (nguồn).

Đa dạng nguồn dữ liệu

Chainlink đưa dữ liệu đến các blockchain bằng cách cho các oracles kết nối với Giao diện lập trình ứng dụng (APIs — Application Programming Interface) — cách được sử dụng phổ biến nhất để cho phép các công ty / người dùng khác truy cập vào dữ liệu và dịch vụ của bạn bằng các ứng dụng và hệ thống của riêng họ (thường có tính phí), mà không cần phải tự xây dựng cơ sở hạ tầng từ đầu. Ví dụ: Uber tận dụng 3 APIs riêng biệt để hỗ trợ nền tảng chia sẻ chuyến đi của họ: API GPS cho vị trí (MapBox), API SMS để nhắn tin (Twilio) và API USD (Braintree) để thanh toán. Thông qua công nghệ tiếp hợp ngoại vi (external adapter technology), Chainlink oracle có thể thiết lập kết nối với bất kỳ API mở hoặc API định danh nào; do đó, cho phép một hợp đồng thông minh giao tiếp với hầu như bất kỳ hệ thống ngoại vi nào.
Chainlink oracles có hai phương pháp lấy dữ liệu API vào blockchain: 1) một mô hình đơn giản trong đó các validator chuyên nghiệp trao đổi qua lại dữ liệu giữa các nhà cung cấp API và mạng lưới blockchain, đồng nghĩa với việc các công ty dữ liệu hiện tại không cần phải thay đổi bất kỳ điều gì về mô hình kinh doanh hoặc cơ sở hạ tầng hiện tại của họ, hoặc 2) một mô hình nâng cao trong đó các nhà cung cấp dữ liệu vận hành Chainlink node của riêng họ để bán dữ liệu origin-signed cho các hợp đồng thông minh và được thanh toán trực tiếp on-chain. Hai mô hình này kết hợp với nhau tương đương với việc Chainlink Network có thể đưa tất cả dữ liệu của thế giới lên blockchain, kể cả thông qua sự tham gia trực tiếp của các nhà cung cấp API hiện tại hay ngay cả không có sự tham gia nào trong cách tiếp cận kinh doanh thông thường.

Các nhà cung cấp API rất linh hoạt trong cách mà họ tận dụng Chainlink để bán dữ liệu cho thị trường blockchain; (nguồn).

Đa dạng blockchain có thể kết nối

Chainlink Network là blockchain bất khả tri (agnostic blockchain), nghĩa là nó có thể cung cấp các dịch vụ oracle gốc cho các ứng dụng hợp đồng thông minh chạy trên bất kỳ blockchain nào mà không phụ thuộc vào bất kỳ blockchain nào khác. Với sự đa dạng ngày càng tăng của các blockchain chuyên cung cấp các tính năng nhất định như phi tập trung, tốc độ và quyền riêng tư, thì nhu cầu về các blockchain oracles bất khả tri ngày càng cao và ngày càng tăng. Khả năng kết nối với bất kỳ blockchain nào không chỉ dẫn đến việc Chainlink có khả năng giao tiếp xuyên chuỗi (cross-chain), mà nó còn bảo chứng cho chính Chainlink Network trong tương lai, đảm bảo các nhà cung cấp dữ liệu và API có thể nhanh chóng kết nối với bất kỳ blockchain nào ra đời sau này. Chainlink đã chạy trên nhiều blockchain hàng đầu, cùng cơ số các blockchain khác đang tích cực được tích hợp. LINK token cũng đã được bắc cầu qua nhiều mạng blockchain như Ethereum, Binance Smart Chain, Matic, Avalanche, v.v., cho phép người dùng thanh toán cho Chainlink oracle trong cùng một hệ sinh thái với ứng dụng smart contract của họ.

Chainlink có thể kết nối tất cả blockchain với bất kỳ dữ liệu đầu vào hay đầu ra off-chain nào.

Hẹn gặp anh em ở phần 3 để hiểu sâu hơn về Chainlink ha. See ya.

Stay in the Loop

Get the daily email from CryptoNews that makes reading the news actually enjoyable. Join our mailing list to stay in the loop to stay informed, for free.

Latest stories

- Advertisement - spot_img

You might also like...

2
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x