/** code Hien thi Favicon */ /** Ket thuc code Hien thi Favicon */
Hiểu về cross-chain bridges - HiddenGem Team

Hiểu về cross-chain bridges

Knowledge

Hiểu về cross-chain bridges

Knowledge

Hiểu về cross-chain bridges

Knowledge

Bridge đang ngày càng chứng minh được vị thế cực kỳ quan trọng của mình đối với ngành công nghiệp blockchain, vì chúng cho phép các blockchain trao đổi tài sản và thông tin qua lại trong kỷ nguyên mà con số các blockchain layer 1 – layer 2 và layer 3 đạt đến hàng trăm. Tuy nhiên, anh em có thể ngạc nhiên khi biết cầu thực sự hoạt động như thế nào và những điều thú vị phía sau đó, hôm nay hãy cùng với team hidden gem tìm hiểu về nhân tố tương lai này nhé.

Cầu nối blockchain là gì và tại sao chúng ta cần?

Blokchain bridge (cầu nối blockchain) là một hệ thống cho phép người dùng chuyển tài sản và dữ liệu giữa các mạng blockchain khác nhau – ví dụ: Ethereum và Polkadot hoặc Polygon và Avalanche.

Theo mặc định, các blockchains độc lập không thể trực tiếp ‘nói chuyện’ với nhau. Nó giống như những người nói những ngôn ngữ khác nhau, khó hiểu lẫn nhau. Các mạng khác nhau sử dụng các thuật toán đồng thuận khác nhau, kiến ​​trúc hợp đồng thông minh, định dạng địa chỉ, v.v.

Vì vậy, ví dụ: anh em không thể chỉ lấy TRX và gửi nó đến một địa chỉ Ethereum bắt đầu bằng 0x. Trong trường hợp tốt nhất, ví sẽ không cho phép anh em thực hiện giao dịch và trong trường hợp xấu nhất, anh em sẽ mất tiền.

Trong ngôn ngữ kỹ thuật thì một blockchain thông thường là một silo – một kho lưu trữ dữ liệu và tài sản chỉ dành cho một nhóm người dùng. Cơ sở dữ liệu truyền thống của công ty cũng là một ví dụ về các kho chứa dữ liệu và đã có rất nhiều cuộc thảo luận về cách công nghệ blockchain có thể loại bỏ vấn đề và cho phép luồng dữ liệu tự do – nhưng giờ đây, các mạng phi tập trung đã trở thành các kho lưu trữ.

Từ góc nhìn của người dùng cuối

Thiếu khả năng tương tác không phải là vấn đề lớn miễn là anh em chỉ tương tác với một blockchain – và trong quá khứ, hầu hết mọi người chỉ sử dụng Bitcoin và / hoặc Ethereum, cộng với có lẽ là Tron. Nhưng vào năm 2021, chúng ta đã chứng kiến ​​sự bùng nổ của các blockchain thế hệ mới- Solana, BSC, Avalanche, Fantom, Cosmos, Polygon, v.v. – và vấn đề chuyển giao tài sản giữa các chuỗi đã được đặt lên hàng đầu.

Các blockchain L1 (Layer 1) này không chỉ nhanh hơn và rẻ hơn Ethereum. Chúng cũng cung cấp cơ hội kiếm DeFi tuyệt vời, trao đổi phi tập trung hiệu quả (chẳng hạn như Avalanche’s Trader Joe) và các trò chơi Play2Earn thú vị, chẳng hạn như Harmony One’s DeFi Kingdoms.

Khi anh em quyết định tương tác với các dApp trên những nền tảng khác nhau, anh em sẽ gặp phải một vấn đề: các tài sản crypto mà anh em sử dụng trên chuỗi này thì không hoạt động trên chuỗi kia. Ví dụ: nếu anh em có ETH, nhưng anh em muốn tương tác với một dApp được xây dựng trên Solana, anh em sẽ phải chuyển đổi ETH sang SOL trên một sàn giao dịch tập trung như Coinbase hoặc Binance và gửi các token đến địa chỉ ví Solana của anh em.

Những anh em skin in the game dày dạn kinh nghiệm trong thị trường đã quá quen với sự không tương thích này giữa các chuỗi và anh em thường không nghĩ nó bất tiện như thế nào. Hãy tưởng tượng rằng anh em sống ở Mỹ và sử dụng đồng đô la, nhưng một số doanh nghiệp – chẳng hạn như Uber Eats hoặc Walmart – chỉ chấp nhận đồng franc Thụy Sĩ. Không ai chịu đựng được một mớ hỗn độn như vậy, phải không? Tương tự vậy, trong thị trường crypto, chúng ta còn thấy rõ ràng rằng một blockchain không hỗ trợ các tài sản được phát hành trên blockchain khác – tất nhiên, trừ khi có một cây cầu liên kết cả hai.

Từ góc nhìn của một dự án dApp

Là người tạo dự án blockchain, anh em muốn thu hút càng nhiều người dùng càng tốt và tối đa hóa TVL (tổng giá trị bị khóa) trong trường hợp có DeFi dApp, số lượng người chơi (cho một trò chơi) và các chỉ số khác. Tuy nhiên, các blockchain thay thế có ít người dùng hơn và tính thanh khoản thấp hơn Ethereum.

Cross-chain bridge (Cầu nối chuỗi chéo) giúp người dùng chuyển sang chuỗi mới dễ dàng hơn trong khi mang theo tài sản của họ. Một cây cầu giống như một đường ống nối hai bình để thanh khoản có thể chảy từ bình đầy sang bình rỗng – lấp đầy các thùng của các dApp riêng lẻ. Vì vậy, lợi ích tốt nhất của những người tạo ứng dụng tiền điện tử là tích hợp các cầu nối các blockchain.

Cross-chain bridge hoạt động như thế nào? Góc nhìn từ người dùng cuối

Một cầu nối blockchain cơ bản hoạt động như sau:

  1. Người dùng gửi tài sản A đến một địa chỉ ký gửi trên chuỗi gốc (ví dụ: Ethereum) và trả phí bắc cầu;
  2. Tài sản A bị khóa bởi một validators được chọn ngẫu nhiên trong hợp đồng thông minh (đối với các cầu nối không đáng tin cậy) hoặc với một trusted custodian (có thể được kiểm soát bởi bridge admins hoặc không);
  3. Một lượng tài sản A1 tương đương được phát hành trên blockchain mục tiêu (ví dụ: Avalanche);
  4. Tài sản A1 được gửi đến địa chỉ của người dùng trên blockchain mục tiêu (ví Avalanche).

Nếu người dùng quyết định lấy lại tài sản A ban đầu của mình, họ cần gửi tài sản A1 đến một địa chỉ được chỉ định (nơi token được đốt) và hợp đồng thông minh hoặc custodian (người giám sát) sẽ giải phóng tài sản A ban đầu trở lại ví của người dùng.

Phần khóa token là một yếu tố quan trọng và thường bị hiểu nhầm của cầu nối. Anh em thực sự không thể chuyển AAVE, COMP, UNI, v.v. sang một blockchain khác giống như anh em mang một chậu cây từ nhà mình này sang nhà hàng xóm đâu. Thay vào đó, tài sản ban đầu được gửi vào một nơi an toàn (hy vọng vậy) và một bản sao của nó được tạo trên blockchain khác. Tổng số token đang tồn tại tăng lên, nhưng số lượng token đang lưu hành vẫn không đổi.

Nếu anh em đã xem bộ phim The Prestige năm 2006 của Christopher Nolan, anh em sẽ nhận ra rằng Hugh Jackman đã làm điều gì đó rất giống với việc bắc cầu nối dây chuyền cho màn ảo thuật vĩ đại nhất cuộc đời mình trên sân khấu… một cách kỳ diệu. Nếu anh em chưa xem thì mình sẽ không làm muốn làm hỏng trải nghiệm xem phim đâu – hãy xem phim này đi, phim hay lắm á.

Các loại cross-chain bridges

Hầu hết các cầu nối blockchain thuộc một trong các loại sau.

  1. Một tài sản, hai hoặc nhiều chuỗi. Với những cầu nối này, anh em chỉ có thể gửi một loại tiền điện tử từ blockchain này sang blockchain khác. Ví dụ: WBTC và tBTC được thiết kế để chuyển BTC từ mạng Bitcoin sang Ethereum, trong khi Kintsugi và Interlay có thể chuyển BTC từ mạng Bitcoin sang Kusama và Polkadot, tương ứng.
  2. Nhiều tài sản, hai chuỗi. Những cầu nối này cho phép anh em chuyển các loại tiền điện tử khác nhau giữa hai blockchain. Ví dụ: Rainbow có thể gửi ETH và hàng trăm token ERC-20 từ Ethereum đến mạng NEAR, trong khi Gravity làm tương tự cho Ethereum và Cosmos, ZeroSwap cho Ethereum và BSC, v.v. Chúng ta cũng không nên quên các cầu nối Ethereum với các giải pháp mở rộng quy mô L2 phổ biến như Arbitrum và Optimism.
  3. Nhiều tài sản, một chuỗi kết nối với nhiều chuỗi khác. Trong trường hợp này, anh em có thể chuyển nhiều token khác nhau. Ví dụ như Cầu Avalanche, PolkaBridge, Wormhole trên Solana.
  4. Một số hoặc nhiều tài sản, một số chuỗi. Những cầu nối như vậy có thể được tích hợp vào các dApp khác nhau để mang lại thanh khoản bổ sung từ nhiều mạng. Một ví dụ điển hình là RenBridge by Ren Protocol, cho phép kết nối BTC, BCH, DOGE, v.v. với 7 chuỗi, bao gồm Solana và Avalanche.
  5. Nhiều tài sản, nhiều chuỗi, nhưng một ứng dụng duy nhất. Những cầu nối này có thể được cắm vào bất kỳ blockchain nào dưới dạng mô-đun hoặc bộ điều hợp. Tuy nhiên, chúng được thiết kế để chỉ sử dụng cho một loại ứng dụng, chẳng hạn như sàn giao dịch, dịch vụ cho vay, v.v. Một ví dụ điển hình là Multichain (trước đây là AnySwap).

Đáng tin cậy và không đáng tin cậy (trusted – trustless)

Các cầu nối trong blockchain có thể được chia thành tập trung (liên kết) và không tin cậy. Sự khác biệt nằm ở cách các giao dịch cầu nối được xác nhận và cách các tài sản bị khóa được lưu trữ.

Trong một hệ thống liên kết, một mạng lưới các validators được chọn trước sẽ theo dõi các khoản tiền gửi token trên chuỗi nguồn, khóa chúng và đào các token trên chuỗi mục tiêu; một ví dụ là Binance Bridge hoặc BTC được bọc (WBTC).

Trong một hệ thống không tin cậy, bất kỳ ai cũng có thể trở thành validators. Đối với mỗi giao dịch qua cầu, một số validators được chọn ngẫu nhiên từ nhóm để giảm thiểu rủi ro thao túng mạng lưới.

Một hệ thống không tin cậy như vậy thường sẽ bao gồm một số loại cơ chế chuyển tiếp theo dõi các sự kiện liên quan đến cầu nối trên chuỗi nguồn, tạo bằng chứng mật mã về các sự kiện này và truyền chúng tới hợp đồng thông minh cầu nối trên chuỗi mục tiêu. Bằng cách này, cầu nối ‘biết’ rằng các token đã thực sự được gửi trên chuỗi nguồn và rằng việc đúc token trên mạng mục tiêu là an toàn.

Trong cả hai loại kiến ​​trúc, các nút chịu trách nhiệm ký quỹ tài sản đôi khi phải gửi tài sản thế chấp để đảm bảo rằng chúng sẽ không hoạt động không trung thực. Ví dụ: giao thức tBTC, được cung cấp bởi Keep Network, có tỷ lệ thế chấp 150% trong ETH, có nghĩa là người ký (người giám sát) phải gửi số tiền tương đương 1,5 BTC trong ETH cho mỗi bitcoin được gửi vào họ.

Một ví dụ thú vị khác là Wanchain, vận hành cầu nối giữa Ethereum, XRP, Litecoin, Bitcoin, BSC, EOS và chính Wanchain. Dự án thường xuyên chọn các nhóm Storemen mới (các nút khóa và đúc token); để trở thành Storeman, anh em cần phải nằm trong số 25 nhà phân phối mạng WAN lớn nhất. Stake tối thiểu là 10.000 WAN (khoảng 5.500 đô la vào tháng 1 năm 2021).

Về lý thuyết, anh em cũng có thể có một cầu nối với một nhóm validators được chọn ngẫu nhiên không đáng tin cậy nhưng với một nhóm người giám sát đáng tin cậy được chọn. Kiến trúc cầu là một chủ đề phức tạp, với nhiều mô hình cạnh tranh có sự cân bằng về hiệu quả, bảo mật và tốc độ.

Bây giờ anh em biết rằng tài sản của anh em bị khóa trên chuỗi nguồn, anh em có thể đặt câu hỏi hợp lý: chúng có an toàn không? anh em có thể chắc chắn rằng anh em sẽ có thể lấy lại chúng không? Điều này đưa chúng ta đến chủ đề quan trọng của an ninh cầu.

Các cầu nối blockchain an toàn như thế nào?

Việc bắc cầu có liên quan đến một số loại rủi ro:

  1. Validators / custodians đánh cắp tiền đã ký gửi. Giải pháp chung là bắt họ nộp tài sản thế chấp và cắt giảm tài sản trong trường hợp có hành vi sai trái. Tuy nhiên, nếu tài sản thế chấp được gửi vào token của chính giao thức cầu nối, sẽ có thêm rủi ro là giá của chúng sẽ sụp đổ (ví dụ: trong một vụ tai nạn trên toàn thị trường), trong trường hợp đó, việc chiếm đoạt tiền gửi ETH hoặc BTC có giá trị hơn có thể là một ý tưởng hấp dẫn.
  2. Validator không phản hồi. Nếu nhiều nút validators hoạt động ngoại tuyến, cầu nối sẽ chậm lại hoặc đơn giản là ngừng hoạt động. Để thúc đẩy validators, một số cầu nối trả phần thưởng bằng native của nó, nhưng điều này có thể có tác dụng tương tự như việc nâng cao năng suất: khi người dùng rút ra phần thưởng của họ, giá token giảm và lòng tin chung vào chính dự án cầu nối cũng đi xuống theo.
  3. Bị tấn công. Tin tặc có thể nhắm mục tiêu vào các lỗ hổng trong bất kỳ bộ phận nào của cầu nối: chuyển tiếp, tiền gửi tài sản hoặc hợp đồng trên chuỗi mục tiêu. Thật không may, không phải tất cả các cây cầu đều được kiểm định kỹ lưỡng trước khi hạ thủy, vì vậy nguy cơ mất cắp là rất có thật.

Hacker và conmen tuân theo các xu hướng và vào năm 2021, cầu nối đã trở thành một xu hướng. Thậm chí còn có một meme THE BRIDGOOOR như hình dưới: LOL

Không có gì ngạc nhiên khi nhiều vụ hack blockchain gần đây liên quan đến các cầu nối – nổi tiếng nhất là Poly Network, đã mất 600 triệu đô token trên Ethereum, BSC và Polygon. Trong lần tấn công tin tặc lớn nhất trong lịch sử DeFi này, kẻ tấn công đã khai thác kiến ​​trúc tập trung của Poly Network, nơi mà hợp đồng người gác cổng trên chuỗi mục tiêu hoàn toàn tin tưởng vào một nhóm nhỏ ‘người giữ’ trên chuỗi nguồn. Trong một bước ngoặt bất ngờ, hacker sau đó đã trả lại tiền!

Các vụ hack chuỗi chéo khác vào năm 2021 bao gồm AnySwap (7,87 triệu USD, tháng 7) và ChainSwap (8 triệu USD, tháng 7). Trong khi đó, Synapse bridge gần đây đã ngăn chặn một vụ hack có thể dẫn đến thiệt hại 8 triệu đô la, trong khi Polygon đã cố gắng sửa một lỗi nghiêm trọng trong cầu PoS Ethereum của mình kịp thời để tránh bị nguy cơ tiềm ẩn tấn công 850 triệu đô.

Wrap BTC – tài sản cầu nối thời kỳ đầu

Cầu đã trở thành một chủ đề nóng vào năm 2021 đến nỗi anh em có thể nghĩ rằng đó là một công nghệ hoàn toàn mới. Trên thực tế, kỷ nguyên bắc cầu bắt đầu vào năm 2018 với Wanchain, sau đó là Wrapped Bitcoin, hoặc WBTC. Đó là phiên bản ERC20 của Bitcoin chạy trên Ethereum, được đúc lần đầu tiên vào tháng 1 năm 2019. Công nghệ này cũng giống như vậy: anh em gửi Bitcoin với người giám sát, WBTC sẽ được cấp cho anh em – và sau đó sẽ bị burn nếu anh em đòi lại BTC của mình.

Kể từ tháng 1 năm 2022, WBTC là tiền điện tử lớn thứ 18 trên thế giới. Vốn hóa thị trường 11,1 tỷ đô la của nó đã vượt qua ATOM, TRX, DAI và các tài sản được cho là nổi tiếng hơn khác. Tổng cộng 266.600 WBTC đang được lưu hành, có nghĩa là 266.000 Bitcoin thực tế đã được gửi vào người giám sát.

Điều thú vị là tài sản được bao bọc lớn thứ hai, WETH (Wrapped Ethereum) không cần giao thức cầu nối, vì nó chỉ đơn giản là cung cấp ETH cho các ứng dụng DeFi dựa trên Ethereum dưới dạng token ERC20.

Multichain networks và bridges

Các multichain networks như Polkadot, Kusama và Cosmos bao gồm hàng chục và thậm chí hàng trăm blockchain độc lập có khả năng tương tác thực tế. Chúng không cần cầu nối được xây dựng đặc biệt để trao đổi tài sản, bởi vì chúng ‘nói cùng một ngôn ngữ’ theo thiết kế (tìm hiểu thêm từ bài viết của chúng tôi về hệ sinh thái đa hướng).

Lưu ý quan trọng: khả năng tương tác gốc không có nghĩa là anh em chỉ có thể gửi bất kỳ token nào từ chuỗi này sang chuỗi khác. Ví dụ: Kusama parachain Karura hiện chỉ cung cấp dịch vụ chuyển đến và đi từ Kusama trong phần Cross-Chain của dApp của nó.

Một ví dụ khác là Terra, là một phần của hệ sinh thái Cosmos. Đề xuất kích hoạt IBC (giao thức Truyền thông liên blockchain) trên Terra đã được thông qua vào tháng 10 năm 2021, giúp có thể gửi token đến và đi từ Terra và 17 chuỗi hỗ trợ IBC khác được hỗ trợ bởi Cosmos SDK.

Lưu ý rằng các mạng Polygon vẫn cần các cầu nối để kết nối chúng với các blockchain bên ngoài, chẳng hạn như Ethereum, BSC, Polygon, v.v.

Một lưu ý về cầu NFT

Sự quan tâm đến cầu NFT được thúc đẩy bởi thực tế là phí gas trên Ethereum rất cao và các giao dịch thường thất bại. Điều này khiến người dùng chuyển sang các chuỗi nhanh hơn và rẻ hơn, chẳng hạn như Solana, Polygon và Avalanche, tất cả đều đã có thị trường NFT và hàng trăm bộ sưu tập.

Tuy nhiên, việc tìm người mua NFT trên các chuỗi này có thể khó khăn hơn vì tính thanh khoản thấp hơn; một cầu nối giúp anh em có thể khai thác trên một blockchain giá rẻ, sau đó gửi số tiền thu được đến Ethereum hoặc một mạng khác để niêm yết nó trên thị trường có khối lượng giao dịch cao hơn, chẳng hạn như OpenSea.

Các NFT bắc cầu có sự phức tạp của nó, đặc biệt là khi nói đến việc lưu trữ: vì một NFT đơn lẻ có thể trị giá hàng chục nghìn đô la, vì vậy anh em cần đảm bảo rằng phần khóa hoặc giữ của cầu được bảo mật.

Trong số các cầu NFT hiện đang hoạt động:

Top 10 cross-chain bridges phổ biến nhất

Hầu hết các cầu TVL (tổng giá trị bị khóa) đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong đợt điều chỉnh thị trường vào tháng 12 năm 2021 và tháng 1 năm 2022. Tuy nhiên, các con số vẫn rất ấn tượng, với hơn 20 tỷ đô la tài sản bị khóa trong 10 cầu hàng đầu. Anh em sẽ tìm thấy so sánh ngắn gọn về các công cụ này (dữ liệu TVL được lấy từ phần Bridge Away tuyệt vời trên Dune Analytics).