/** code Hien thi Favicon */ /** Ket thuc code Hien thi Favicon */
Crypto rug pulls là gì ? - HiddenGem Team

Crypto rug pulls là gì ?

Knowledge

Crypto rug pulls là gì ?

Knowledge

Crypto rug pulls là gì ?

Knowledge

Rug pull trong cryptocurrency là gì?

Rug pull là một loại crypto scam xảy ra khi một team pump token dự án của họ trước khi biến mất cùng với số tiền, để lại cho các investors một tài sản vô giá trị. 

Rug pull xảy ra khi devs gian lận tạo ra một crypto token mới làm cho token tăng giá và sau đó rút càng nhiều tiền ra khỏi càng tốt – trước khi từ bỏ chúng và giá của token giảm xuống 0. Rug pull là một loại exit scam và khai thác DeFi.

Các loại rug pulls

Có 3 loại rug pulls trong crypto: liquidity stealing, limiting sell orders và dumping.

Liquidity stealing: Xảy ra khi người tạo token rút tất cả số tiền từ  liquidity pool. Làm như vậy sẽ loại bỏ tất cả giá trị được các investors đưa vào token, đẩy giá của nó xuống bằng 0.

Những “liquidity pulls” này thường xảy ra trong môi trường DeFi. DeFi rug pull là dạng exit scam phổ biến nhất.

Limiting sell orders: Là một cách tinh vi để một malicious dev lừa các investors. Trong tình huống này, dev code tokens là bên duy nhất có thể bán chúng. 

Sau đó, devs đợi các retail investors mua vào crypto mới bằng cách sử dụng các paired currencies. Paired currencies là hai loại tiền tệ đã được ghép cặp để giao dịch, với một loại tiền tệ này với một loại tiền tệ khác. Một khi có đủ hành động giá tích cực, họ bán tháo các vị thế của mình và để lại một token vô giá trị.

Squid Token scam là ví dụ điển hình cho việc rug pulls kiểu này.

Dumping:  Xảy ra khi devs nhanh chóng bán bớt một số lượng lớn nguồn cung của tokens. Làm như vậy sẽ làm giảm giá của token và khiến các investors còn lại nắm giữ các tokens vô giá trị. “Dumping” thường xảy ra sau khi quảng cáo rầm rộ trên các nền tảng social media. Kết quả là sự tăng đột biến và bán tháo được gọi là  “Kế hoạch Pump-and-Dump” . 

“Dumping”, khi nói đến việc DeFi cryptocurrency rug pulls, là một câu hỏi về số lượng và tốc độ bán một đồng coin/token.

Hard pulls và soft pulls

Rug pulls có hai dạng: hard và soft. Malicious code và liquidity stealing là những hard pulls và soft pulls ám chỉ việc dumping giá một tài sản. 

Rug pulls có thể là “hard” hoặc “soft”. Việc hard rug pulls xảy ra khi devs dự án mã hóa các malicious backdoors vào token của họ. Các malicious backdoors là các khai thác ẩn đã được devs mã hóa vào smart contract của dự án. Mục đích scam rõ ràng ngay từ đầu. Liquidity stealing cũng được coi là một hard pull.

Soft rug pulls đề cập đến devs token bán phá giá tài sản crypto của họ một cách nhanh chóng. Làm như vậy khiến token bị mất giá nghiêm trọng trong tay của các investors còn lại. Mặc dù dumping là hành động phi đạo đức, nhưng nó có thể không phải là một hành động phạm tội giống như cách của hard pulls. 

Crypto rug pulls có bất hợp pháp không?

Crypto rug pulls không phải lúc nào cũng là bất hợp pháp, nhưng chúng luôn phi đạo đức. 

Hard rug pulls là bất hợp pháp. Soft rug pulls là phi đạo đức, nhưng không phải lúc nào cũng bất hợp pháp. Ví dụ: nếu một dự án crypto hứa sẽ quyên góp tiền nhưng thay vào đó lại chọn giữ tiền, điều đó là phi đạo đức nhưng không phải là bất hợp pháp. Dù bằng cách nào, giống như hầu hết các hoạt động gian lận trong ngành công nghiệp crypto, cả hai loại đều có thể khó theo dõi và truy tố. 

Sự sụp đổ của sàn giao dịch crypto Thổ Nhĩ Kỳ Thodex là một ví dụ điển hình về rug pull trong crypto. Vụ scam trị giá $2B là một trong những vụ crypto rug pull lớn nhất năm 2021. Đây cũng là một trong những vụ CeFi exit scam lớn nhất trong lịch sử. 

Mặc dù cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt giữ 62 người trong quá trình điều tra vụ lừa đảo lớn này, nhưng vẫn chưa rõ tung tích của hung thủ. 

Các ví dụ gần đây khác về các giao thức đã phải chịu crypto rug pull bao gồm  Meerkat Finance, OlympusDAO, Compounder Finance và Uranium Finance.

Làm thế nào để tránh rug pull trong crypto?

Có một số dấu hiệu rõ ràng mà các investors có thể lưu ý để bảo vệ mình khỏi những tác động xấu như thanh khoản không bị khóa và không có external audit nào được thực hiện.

Sáu dấu hiệu mà chúng ta nên chú ý để bảo vệ tài sản khỏi crypto rug pulls.

Devs không xác định hoặc Devs ẩn danh

Các investors nên xem xét độ tin cậy của những người đứng sau các dự án mới. Devs và Promoters có được biết đến trong cộng đồng crypto không? Track record của họ là gì? Nếu team devs đã từng lừa gạt nhưng không được nhiều người biết đến, liệu họ có còn hợp pháp và có thể thực hiện những lời hứa của họ không? 

Các investors nên nghi ngờ về các tài khoản và profiles trên social media mới và có thể dễ bị làm giả. Chất lượng của white paper, website và các phương tiện truyền thông khác của dự án phải cung cấp thông tin về tính hợp pháp tổng thể của dự án. 

Không có thanh khoản bị khóa

Một trong những cách dễ nhất để phân biệt dự án scam với dự án hợp pháp là kiểm tra xem token đó có bị khóa thanh khoản hay không. Không khóa thanh khoản đối với nguồn cung token supply, không có gì ngăn cản những người tạo dự án sử dụng toàn bộ thanh khoản.

Tính thanh khoản được đảm bảo thông qua các time-locked smart contracts, tốt nhất là kéo dài từ 3 đến 5 năm kể từ lúc token initial offering. Trong khi Devs có thể tùy chỉnh các time locks của riêng họ, các time locks của bên thứ ba có thể mang lại sự an toàn hơn.

Các investor cũng nên kiểm tra tỷ lệ phần trăm thanh khoản đã bị khóa. Một khóa chỉ hữu ích tương ứng với lượng thanh khoản mà nó đảm bảo. Được gọi là TVL – con số này phải nằm trong khoảng từ 80% đến 100%. 

Giới hạn đối với lệnh bán

Một tác nhân xấu có thể mã hóa một token để hạn chế khả năng bán của một số investor nhất định chứ không phải người khác. Những hạn chế bán này là dấu hiệu nhận biết của một dự án scam.

Vì các hạn chế bán hàng được giấu trong code, nên có thể khó xác định liệu có hoạt động scam hay không. Một trong những cách để kiểm tra điều này là mua một lượng nhỏ token mới và sau đó ngay lập tức cố gắng bán nó. Nếu có vấn đề trong việc offloading những gì vừa mua, dự án có khả năng là một dự án scam.

Biến động giá tăng đột biến với số lượng token holders hạn chế ( Holders ít – Giá tăng đột biến )

Sự thay đổi đột ngột về giá của một token mới nên được xem xét một cách thận trọng. Điều này rất tiếc là đúng nếu token không có thanh khoản bị khóa. Giá tăng đột biến đáng kể trong DeFi token mới thường là dấu hiệu của “pump” trước khi “dump”.

Các investor hoài nghi về biến động giá của token có thể sử dụng trình block explorer để kiểm tra số lượng token holders. Một số lượng nhỏ holders khiến token dễ bị thao túng giá. Dấu hiệu của một nhóm nhỏ token holders cũng có thể có nghĩa là một vài cá voi có thể phá bỏ vị trí của họ và gây thiệt hại nghiêm trọng và ngay lập tức cho giá trị của token.

Lợi nhuận cao đáng ngờ

Nếu lợi nhuận của một token mới có vẻ cao một cách đáng ngờ nhưng nó có thể là rug pull, và đó có thể là một mô hình Ponzi.

Khi các tokens cung cấp APY ở ba chữ số, mặc dù không nhất thiết là dấu hiệu của scam, nhưng lợi nhuận cao này thường dẫn đến rủi ro cao như nhau.

Không có external audit

Hiện tại, các loại crypto mới đã trở thành thông lệ tiêu chuẩn để trải qua quy trình code audit chính thức do một bên thứ ba có uy tín thực hiện. Một ví dụ nổi tiếng là Tether ( USDT ), một stablecoin tập trung mà nhóm của họ đã không tiết lộ rằng họ nắm giữ các tài sản không được hỗ trợ bởi fiat. Audit đặc biệt áp dụng cho các loại tiền tệ phi tập trung, trong đó audit mặc định cho các dự án DeFi là bắt buộc.

Tuy nhiên, các investor tiềm năng không nên đơn giản nghe lời team devs rằng một cuộc audit đã diễn ra. Việc audit phải được xác minh bởi một bên thứ ba và cho thấy rằng không có malicious nào được tìm thấy trong code. 

Phát hiện crypto rug pull scam: Phải mất một số công đoạn

Vào năm 2021, ước tính có khoảng $7.7B đã bị đánh cắp từ các investor trong các vụ rug pull cryptocurrency scams. Những investor này tin tưởng rằng họ đang đầu tư vào các dự án hợp pháp, và họ đã không biết mình bị lừa bởi một dự án rug pull scam

Trước khi đầu tư, bạn nên dành thời gian để nghiên cứu các loại crypto mới và đánh giá kỹ lưỡng trước khi đầu tư vào một dự án mới.

Devs dự án ẩn danh có thể là một hồi chuông cảnh báo. Mặc dù đúng là Bitcoin (crypto top 1)  được phát triển bởi Satoshi Nakamoto, người vẫn còn ẩn danh cho đến ngày nay.